Probiotyki cieszą się dużą popularnością i często pojawiają się w zaleceniach dotyczących zdrowia jelit. Warto jednak pamiętać, że nie każdy probiotyk działa w taki sam sposób. Skuteczność zależy przede wszystkim od konkretnego szczepu, jego dawki oraz problemu zdrowotnego, w którym jest stosowany.

Czym są probiotyki?

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które podawane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie człowieka.

Do mikroorganizmów, wśród których znajdują się szczepy o właściwościach probiotycznych, należą m.in.:

• Lactobacillus i rodzaje wyodrębnione z dawnego rodzaju Lactobacillus,
• Bifidobacterium,
• wybrane szczepy bakterii z rodzaju Bacillus,
• wybrane drożdże, np. Saccharomyces boulardii.

Szczep ma znaczenie

Nie każdy Lactobacillus czy Bifidobacterium jest probiotykiem, a różne szczepy tego samego gatunku mogą mieć zupełnie inne właściwości. Dlatego preparat probiotyczny powinien być dobierany przede wszystkim do konkretnego zastosowania.

Jak działają probiotyki?

• wspierać prawidłowe funkcjonowanie bariery jelitowej,
• wpływać na skład i aktywność mikrobioty jelitowej,
• ograniczać namnażanie niektórych drobnoustrojów chorobotwórczych,
• wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego,
• oddziaływać na pracę przewodu pokarmowego,
• pomagać w łagodzeniu wybranych objawów, takich jak biegunka czy zaparcia.

Zakres działania jest jednak zależny od konkretnego szczepu. Nie można więc powiedzieć, że każdy probiotyk będzie skuteczny w przypadku każdego problemu jelitowego.

Kiedy stosuje się probiotyki?

Najlepiej udokumentowane zastosowanie niektórych probiotyków dotyczy zapobiegania biegunce związanej ze stosowaniem antybiotyków.

W zależności od konkretnego szczepu i sytuacji klinicznej probiotyki mogą być również rozważane w przypadku:

• zespołu jelita drażliwego (IBS),
• niektórych zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego,
• wybranych problemów związanych z zaparciami,
• niektórych chorób zapalnych jelit.

W przypadku takich problemów jak SIBO wyniki badań dotyczących probiotyków są bardziej zróżnicowane. Nie powinny one być traktowane jako uniwersalna metoda leczenia tych chorób.